पछिल्ला केही
वर्षयता नेपालमा घरपालुवा जनावरप्रतिको आकर्षण तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। पहिले
कुकुर, बिरालो वा चराचुरुङ्गी पाल्ने चलन बढी देखिन्थ्यो भने अहिले युवापुस्तामाझ
साना र आकर्षक जनावरहरू पाल्ने संस्कृति विस्तार हुँदै गएको छ। यही क्रममा “हमस्टर” नेपाली घरहरूमा नयाँ साथीका रूपमा लोकप्रिय बन्न थालेका
छन्। सानो शरीर, चञ्चल स्वभाव, कम ठाउँमा बस्न सक्ने क्षमता र प्यारा व्यवहारका कारण हमस्टरप्रति विशेषगरी
शहरी क्षेत्रका युवाहरू र बालबालिकाहरू आकर्षित भएका छन्।
हमस्टर किन लोकप्रिय बन्दैछन्?
हमस्टर आकारमा
सानो भए पनि मानिससँग छिट्टै घुलमिल हुने जनावर हो। उनीहरूको दौडिने, खेल्ने र सानो हातले खाना समातेर खाने
शैलीले धेरैलाई रमाइलो अनुभव दिन्छ। सामाजिक सञ्जालमा हमस्टरका भिडियोहरू भाइरल
हुन थालेपछि नेपालमा पनि यसको लोकप्रियता झन् बढेको देखिन्छ।
विशेषगरी काठमाडौं, पोखरा, धरान, बुटवलजस्ता शहरहरूमा हमस्टर बेच्ने पसल र अनलाइन पेजहरूको संख्या बढिरहेको छ।
पहिले विदेशबाट ल्याइएका केही सीमित हमस्टर मात्रै पाइन्थे भने अहिले विभिन्न
प्रजातिका हमस्टर सहजै उपलब्ध हुन थालेका छन्।
युवाहरूका लागि
हमस्टर “लो–मेन्टेनेन्स पेट” अर्थात् धेरै झन्झट नहुने साथीका रूपमा
चिनिन्छ। दैनिक घुमाउन लैजानु नपर्ने, धेरै खर्च नलाग्ने र सानो कोठामै पाल्न सकिने भएकाले
विद्यार्थी र फ्ल्याटमा बस्ने मानिसहरूका लागि यो उपयुक्त विकल्प बन्दै गएको छ।
हमस्टर पाल्नुको आकर्षण
हमस्टर पाल्ने
मानिसहरूका अनुसार यसले मानसिक सान्त्वना दिन्छ। व्यस्त जीवनशैली, पढाइको तनाव वा एक्लोपनबीच हमस्टरसँग समय
बिताउँदा मन हल्का हुने अनुभव धेरैले साझा गरेका छन्।
बालबालिकाका लागि
पनि हमस्टर शिक्षाप्रद साथी बन्न सक्छ। उनीहरूले जनावरप्रति माया, जिम्मेवारी र हेरचाह गर्ने बानी सिक्छन्।
समयमै खाना दिनु, पिँजडा सफा गर्नु र स्वास्थ्यको ध्यान राख्नुले जिम्मेवारीबोध बढाउँछ।
त्यसैगरी, कुकुर वा बिरालोको तुलनामा हमस्टरले कम
आवाज गर्ने भएकाले अपार्टमेन्ट वा सानो घरमा बस्ने परिवारलाई सहज हुन्छ।
नेपालमा देखिएका चुनौतीहरू
लोकप्रियता बढ्दै
जाँदा केही चुनौतीहरू पनि देखिएका छन्। धेरै मानिसहरूले हमस्टरलाई “खेलौना” जस्तो सम्झेर किन्ने गर्छन् तर यसको उचित हेरचाहबारे
पर्याप्त जानकारी हुँदैन। गलत खाना, सानो पिँजडा वा सरसफाइको कमीले हमस्टर छिट्टै बिरामी पर्न
सक्छ।
नेपालमा अझै पनि
हमस्टरसम्बन्धी पशु चिकित्सक सेवा सीमित छ। कुकुर–बिरालोका लागि जस्तो विशेषज्ञ सेवा साना जनावरका लागि सजिलै
उपलब्ध छैन। साथै, गर्मी र चिसो मौसमको प्रभावबाट हमस्टरलाई बचाउन पनि विशेष ध्यान दिनुपर्छ।
कतिपय अवस्थामा
सामाजिक सञ्जालको प्रभावमा आएर मानिसहरूले तत्काल किन्ने तर पछि उचित समय दिन नसक्दा
हमस्टरको अवस्था कमजोर बन्ने समस्या पनि देखिएको छ। त्यसैले हमस्टर पाल्नुअघि यसको
आवश्यकता र जिम्मेवारी बुझ्नु अत्यन्त आवश्यक हुन्छ।
हमस्टरको उचित हेरचाह
हमस्टर सानो भए
पनि यसको हेरचाह निकै संवेदनशील हुन्छ। सफा पिँजडा, सन्तुलित खाना, खेल्ने ठाउँ र आरामदायी वातावरण आवश्यक पर्छ।
उनीहरूलाई प्रायः:
- सुक्खा दाना,
- ताजा तरकारी,
- सफा पानी,
- दौडिने चक्र (Wheel),
- र नरम सुत्ने सामग्री चाहिन्छ।
हमस्टर राति बढी
सक्रिय हुने जनावर भएकाले दिनमा धेरै सुत्ने गर्छ। त्यसैले बालबालिकाले खेल्ने
क्रममा अत्यधिक disturb गर्नु हुँदैन।
व्यवसायको नयाँ सम्भावना
नेपालमा
हमस्टरप्रतिको आकर्षणसँगै यसको व्यवसायिक सम्भावना पनि बढ्दै गएको छ। अनलाइन पेट–शप, पेट–फूड बिक्री, पिँजडा तथा खेल सामग्रीको व्यापार
विस्तार भइरहेको छ। केही युवाहरूले त हमस्टर breeding गरेर व्यवसायसमेत सुरु गरेका छन्।
यदि व्यवस्थित
रूपमा सञ्चालन गर्न सकियो भने भविष्यमा साना घरपालुवा जनावरसम्बन्धी उद्योग
नेपालमा ठूलो बजार बन्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ।
निष्कर्ष
नेपालमा हमस्टर
पाल्ने चाहना केवल ट्रेन्ड मात्र होइन, बदलिँदो जीवनशैलीको संकेत पनि हो। मानिसहरू अब घरमा सानो तर
भावनात्मक साथ दिने साथी खोज्न थालेका छन्। हमस्टरले मनोरञ्जन, मानसिक सान्त्वना र जिम्मेवारीको अनुभूति
दिन सक्छ।
तर कुनै पनि जनावर
पाल्नु केवल रहरको विषय होइन, जिम्मेवारीको विषय पनि हो। सही जानकारी, उचित हेरचाह र माया दिन सकिने अवस्थामा मात्रै हमस्टर
पाल्नु उपयुक्त हुन्छ।
आगामी दिनमा
नेपालमा हमस्टर संस्कृति अझ विस्तार हुने सम्भावना छ। यदि सचेत र जिम्मेवार
तरिकाले यसको पालन गरियो भने यी साना जीवहरू धेरै नेपाली परिवारका प्रिय सदस्य
बन्ने निश्चित छ।
0 Comments